Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Hamileliği Engelleyen Faktörler

Çocuk sahibi olmak isteyen ailelerin %16’sı gebelik sorunu yaşamakta. Çiftlerin 3’te birinde sorun kadınla ilgiliyken, erkeklerde bu oran 5’te bir düzeyinde seyretmekte.

Bebek sahibi olamayan çiftlerin %50’sinde ise sorun, hem kadın hem de erkekten kaynaklanmakta. Gebe kalamamaya yol açan nedenleri bilmek ve gerekli önlemleri almak için problemin erken evrede çözülmesine olarak sağlıyor.

Hormon düzeninin bozulması

  • Kadında yumurta gelişimi ve çatlamasını sağlayan hormon seviyelerinin bozulması,
  • Genç kızların ilk adet dönemleri ile menopoza yakın kadınlarda, yumurta oluşum ve çatlamasında oluşan sorunlar,
  • Düzenli adet gören kadınlarda anovulasyon yani yumurta gelişememesi,
  • Polikistik over sendromu (PCOS) gibi temelinde hormonal bozukluk olan bazı hastalıklarda düzenli yumurta gelişiminin olmaması,
  • Yumurta üretimini sağlayan hormonlarda bozulmaya yol açan; kısa zamanda çok fazla kilo alma ya da zayıflama, stres, bilinçsiz yapılan ağır aktiviteler, adreno genital sendrom, erken menopoz ve kısa luteal faz gibi çeşitli hastalıklar kısırlığa neden olmaktadır.

Rahim ve tüplerden kaynaklanan hastalıklar

  • Tüp kanallarında; cerrahi müdahaleler, apandisit , geçirilmiş iltihabi hastalıklar, bağırsak ya da başka sebeplerle yapılan karın ameliyatları ile “Klamidya” gibi cinsel yolla geçen bakterinin iltihabından kaynaklanan tıkanıklıklar.
  • Rahim kaslarının anormal şekilde büyümesi ile oluşan, yumurtalıkların yer değiştirmesine ve tüplerin tıkanmasına neden olabilen miyomlar sebepler arasındadır. Miyomlar gebe kalmaya engel olduğu gibi döllenmiş yumurtanın rahimde tutunmasını engelleyerek de gebelik oluşumunu sınırlayabiliyorlar.
  • Rahim zarının, rahim dışında bir yerlerde büyümesi ile oluşan endometriozis hastalığı (çikolata kisti) bir başka engel. Toplumdaki kadınların %5’inde tespit edilen hastalık, gebe kalamayan kişilerin yaklaşık % 30’unun önemli bir sorun oluşturmakta.
  • Rahimdeki gelişimsel bozukluklar olabiliyor, çift rahim, rahimde perde olması, rahim gelişmesinin yetersiz olması gibi sorunlar.

Metabolik hastalıklar

  • Diyabet,
  • Bağışıklık sistemini etkileyen sorunlar,
  • Karaciğer ve böbrek hastalıkları,
  • Kistik fibrozis gibi genetik geçişli hastalıklar,
  • Pıhtılaşma bozuklukları,
  • Tiroit hastalıkları gibi sorunlar, gebe kalma şansını azaltmakta veya gebelik gerçekleşmişse bile düşük ve erken doğum riskini artırmaktadır. Bu gibi metabolik, kronik, endokrin hastalıkları olan kişilerin, gebelik planlaması öncesinde gerekli tedavileri yapılmalıdır.

Kadınlarda ileri yaş

Kadınlar hayatları boyunca kendilerine yetecek kadar yumurta rezervi ile doğarlar. Yaşın ilerlemesi ile bu rezervler yavaş yavaş azalıyor. 35 ile 40 yaşından sonra sayıca azalmanın yanında yumurta kalitesi de düşmeye başlıyor.

Kadınların yaşı ile yumurta sayı ve kalitesi doğrudan bağlantıdır. 35 yaş altı kadınlarda herhangi bir sorun yoksa ve bir yıllık deneme sonrası gebelik gelişmesi olmamışsa, 35 ile 40 yaş arasındaki kadınlarda 6 ay sonrasında gebelik söz konusu değilse ve 40 yaş üstü kadınlarda ise hiç vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekmektedir.

Erkeklerde sperm kalitesinde bozulma olabiliyor

Gebeliği engelleyen başka bir neden ise, erkeklerde sertleşme ile azalmış ve kalitesi bozulmuş spermdir. Sperm kalite ve sayısının azalması, sertleşme problemleri ve daha nadir görülen hastalıklar erkeklerde kısırlığın en önemli 3 sebebini oluşturmakta.

Günümüzde çok sık olarak tespit edilen varikosel denilen testis damarlarının genişlemesinde testis ısısı artıyor ve testislerden sperm hücresi üretimi ve kalitesi bozuluyor. Aynıca erkeklerde daha önceden geçirilmiş kasık fıtığı veya çocukluklarında inmemiş testis nedeniyle yapılmış ameliyatlar da sperm kalite ve sayında anormalliklere neden olmaktadır.

Alkol ve sigara kullanımı

Aşırı miktarda alkol ve sigara tüketiminin, hem kadın hem de erkek için kısıklık faktörü oluşturarak gebeliği engellediği belirtilmekte. Sigara tüketimi kadınlarda hücre yıkımını artırırken, hücre yenilenmesini yavaşlattığı için erken menopoz oluşumunun da sebepleri arasında olmaktadır. Ayrıca gebelik sırasında aşırı miktarda sigara ve alkol kullanımı da erken doğuma veya bebekte anomalilere yol açmaktadır.

Aşırı zayıflık veya şişman olmak

Aşırı zayıflık veya şişmanlık, adet döngüsünü bozabilmekte ve gebelik oluşum şansını azaltmaktadır. Erkeklerdeki şişmanlık ise sperm sayı ve kalitesinin azalmasına neden olduğundan yine aynı şekilde bebek sahibi olma şansını azalttığı bilinmektedir.

Kullanılan kanser ilaçları

Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları ve ışın tedavileri, sperm sayı ve kalitesini bozuyor, kadınların menopoza girmesine neden oluyor. Bu tür hastalığı olan kadın veya erkekler, tedaviye başlamadan önce yumurta ve sperm dondurma yöntemleri ile tedavi sonrasında çocuk sahibi olma şansına sahiptir.

Vajinal kuruluk

Vajinal kuruluk sorunu olan kadınların kullandığı kayganlaştırıcı maddeler, sperm kalitesini olumsuz etkileyerek gebelik oluşumunu geciktiren önemli faktörler arasında gelmektedir.