Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Bebeğin Doğum Sonrası Takipleri Nasıl Olmalı?

Bebeğin Doğum Sonrası Sağlık Takipleri Nasıl Olmalı?

Hepimiz çocuklarımız sağlıklı birer yetişkin olmak üzere büyüsünler istiyoruz. Ama sağlıklı büyüme ve gelişme, bebeğin doğduğu günden itibaren düzenli doktor takibiyle yakından ilgili. “Sağlıklı çocuk takibi” veya “sağlıklı çocuk izlemi” olarak anılan bu süreç, özellikle yeni doğan döneminde ve ilk 2 yılda hayati önem taşıyor. Konunun önemini ve ayrıntılarını anlatıyor.

Sağlıklı yetişkinlik döneminin temeli, sağlıklı çocukluk döneminde atılıyor. Bu sebeple özellikle ilk yaşlarda çocukların düzenli aralıklarla hekime götürülüp, büyüme ve gelişmelerinin yakından izlenmesi önem taşıyor. Sağlıklı çocuklara yönelik kontroller de “çocuğun doktora hasta olmadan götürülerek, hastalıkların tedavi aşamasına gelmeden daha en başta önlenmesi amacıyla yapılan takipler” olarak tanımlıyor. İşte bu, sağlıklı çocuğun takibi konusunda uzmanların görüş ve önerileri…

Prof. Dr. Gülbin Gökçay (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı):

“BEBEĞİN DOĞUMDAN İTİBAREN TAKİBİ ŞARTTIR!”

Bebeğinizin sağlığı ve gelişiminin, özellikle ilk yıl düzenli aralıklarla izlenmesi gerekmektedir. Bu dönemde ortaya çıkabilecek sorunlar ve hastalıklar bebeğinizin tüm yaşantısına damgasını vurup kalıcı izler bırakabiliyor.

Günümüzde bebek izlemi, sağlam çocuk kontrolleri veya çocuk sağlığı izlemi adı altında yapılmaktadır. Bu izlemler, muayenelerin yanı sıra ülkemizde T.C. Sağlık Bakanlığı Ana ve Çocuk Sağlığı Merkezleri, Sağlık Ocakları, Tıp Fakültelerinin Sağlam Çocuk Klinikleri ya da Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniklerinde yapılmaktadır.

BEBEĞİN BÜYÜMESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bebeğinizin çocuk sağlığı izlem programı çerçevesindeki ilk muayenesinde amaç ise, büyümesini değerlendirmektir. Boyu, kilosu ve baş çevresi ölçülür, psikomotor ve duyusal gelişiminin ne durumda olduğu belirlenir. Ayrıca ailenizde var olan kalıtımsal hastalıklar, hamileliğiniz ve doğumunuz hakkındaki bilgiler vede eğitim durumunuz gibi bazı sosyal veriler de kayda geçirilir.

Gerekirse gelişimine destek olacak vitaminler önerilebilir ve aşı takvimine uygun olarak gereken aşıları yapılır. Aşılama sayesinde geçmişte ölümcül olabilen pek çok hastalığın önlenmesi mümkün olacaktır.

Çocuk doktorunuzla ayrıca, bebeğinizin bakımı ve beslenmesi hakkında konuşabilirsiniz ve onun görüşlerini ve önerilerini öğrenebilirsiniz. Doktorunuzla ilk randevunuz normalden daha uzun sürecektir; bu ve bundan sonraki her muayeneye olabildiğince hazırlıklı gitmeniz, aklınıza takılan tüm soruları önceden not etmeniz yerinde bir davranış olacaktır.”

YENİ DOĞANIN HAFTALIK KİLO ALIM HIZI ÇOK ÖNEMLİ

Çocuklar hayatlarının ilk yılında çok hızlı büyüyorlar. Bu sebeple, ilk 1 yıl yapılan takipler önem taşıyor. İlk 1 yılın en değerli dönemi ise, yeni doğan. Bebekler doğduktan sonra yapılan 5.-7. gün ve 15. gün takipleri boy uzaması, kilo alımı ve baş çevresi gibi veriler açısından çok önemli.

Çocukların yaşıtlarına göre; kilo, boy ve baş çevresinin ne durumda olduğunu gösteren persentil eğrilerine göre gelişmesi takip ediliyor. Yeni doğan çok hızlı büyüdüğü için haftalık kilo alım da hızı çok önemli.

Bu dönemin en önemli test ve tetkiklerini ise; zeka geriliğine yol açabilen fenilketonüri ve hipotirodi taramaları, doğumsal kalça çıkığı, inmemiş testis, işitme testi, yarık damak-dudak, doğumsal kalp hastalığı, doğuştan gözyaşı kanalı darlığı, gözde enfeksiyon ve göbekte granulom kontrolü oluşturuyor. Elle yapılan kalça muayenesinin ardından, 1. ayda kalça ultrasonu da yapılıyor.

BEBEĞİN İLK MUAYENESİ

İlk muayenede aileye aşılar, bebeğin beslenmesi ve bakımına ilişkin bilgiler verilir. Çünkü ilk 1 yılda, özellikle de ilk 6 aylık dönemde çok yoğun bir aşı takvimi vardır. Doğumda ve 1. ayda Hepatit B aşısı; 2, 4 ve 6. aylarda karma ve pnömokok aşıları, yine 6. ayda Hepatit B aşısı yapılıyor. 2. ayda verem aşısı bebeğe uygulanıyor.

1 yaşında kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşısı yapılıyor. 1 yaşından sonra da aşılara pnömokok, suçiçeği, karma ve Hepatit A aşıları ile devam ediliyor. İlk yılda aylık kontrollerde aşı uygulamasının yanı sıra, çocuğun büyüme vede gelişmesi nörolojik, psikolojik ve fiziksel olarak değerlendiriliyor. Yaşına uygun tepkiler verip vermediği de ölçülüyor. Buna göre, bir bebeğin 2. ayda agu’layarak annesine tepki vermesi, en geç 3 aylıkken başını dik tutabilmesi, 4 veya 5 aylıkken de destekle oturabilmesi gerekiyor.

Kontrollerde özellikle üzerinde durulan nokta ise bebeğin kilo artışı olmakta. Çünkü başka hiçbir belirti vermeyen üriner sistem sorunları, kilo alımında yaşanan gerileme ile kendini gösterebiliyor. Bebekler 6 aylıkken, idrar tahlili yapılması gerekiyor.

1 YAŞINDAN İTİBAREN TAKİP SÜRECİ DEĞİŞİYOR

1 yaşında bebeklerin kan sayımı ve demir depolarına bakılmakta. Ayrıca idrar tahlili vede göz muayenesi de yapılıyor. 1 ve 2 yaş arasında da, kontrol periyodu 3 aya çıkıyor. Aşı takvimine göre aşıları uygulanıyor. 2-6 yaş arasında ise kontrol periyodunun 6 ayda bir olması öneriliyor.

En geç 3 yaşına kadar her çocuğun tansiyonuna bakılması önem taşımakta. Anaokuluna başlayan çocukların dışkılarının ise parazit açısından kontrol edilmesi gerekmektedir. Obeziteye meyilli ve ailesinde kolesterol yüksekliği öyküsü olan çocukların, 2 yaşında yapılan kontrollere total kolesterol ve trigliserid seviyesini gösteren tahlilleri de ekleniyor.

Okul döneminde ise 6 ayda bir göz ve diş muayenesi yapılması önem taşımakta. Boy ve kilo alımının, omurga sağlığının, tansiyon ölçümünün de yapılan kontrollerde dikkatle izlenmesi gerekmekte. Sağlık kontrollerinin düzenli yapılmasıyla, çocukların hem ruhsal hem de fiziksel açıdan sağlıklı gelişmeleri sağlanıyor; bu da okul başarılarını olumlu yönde etkilemektedir.

akşam.com