Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

boşanma

Boşanmalar Çocukları Nasıl Etkiliyor

Boşanmanın çocuklar üzerindeki etkileri

Cinsiyet, yaş, boşanma sonrası ebeveynlerle olan ilişki, çocukların yaşam kalitesindeki değişiklikler, ebeveynlerin tekrar evlenmesi gibi birçok değişkene bağlıdır. Eşler arasındaki ayrılık seviyeli, dostça gerçekleşse bile çocuk boşanma karşısında üzüntü, kayıp yaşama, güçsüz ve korunmasız hissetme gibi birçok olumsuz duyguyu bir arada yaşayabiliyor. Her çocuğun boşanma karşısında verdiği tepki, gelişim düzeyine bağlı olarak farklılık göstermektedir..

Bebeklik Evresi (0-1 Yaş)

Bebekler için tutarlılık çok önemlidir, alıştıkları düzen bozulduğunda değişikliklere karşı daha çok tepkili olabilmektedirler. Bebek boşanma yaşandığında tek ebeveynli olduğu dönemi hatırlamayacak kadar küçükse, boşanmanın etkileri okul dönemine kadar çok daha hafif olacaktır.

Bu yaş aralığındaki çocuklar boşanmayı ebeveynlerinden sadece fiziksel ayrılık olarak algılarlar. Boşanma sonucunda bir ebeveynin evden ayrılması ile fiziksel bir ayrılığı deneyimleyen bebek en temel ihtiyacı olan güven duygusundan mahrum kalabiliyor.

Bebeğin her iki ebeveyni ile de sıklıkla temas halinde bulunması, ebeveynlerin çocuklarına davranışları konusunda ortak kararlar vererek uyumlu hareket etmeleri bebeğin ihtiyaçlarını karşılaması açısından çok yararlı olacaktır.

Okul Öncesi Evresi (1-6 Yaş)

Her çocuğun gelişim yaşına göre boşanma durumunu algılama biçimi de farklıdır. Okul öncesi dönemde boşanma çocuk üzerinde korku ve şaşkınlık uyandırıyor. Kendini iki parçaya bölünmüş hisseden çocuk, birincil ihtiyaçlarından mahrum kalacağı endişesine kapılabiliyor.

Etrafında neler olduğunu tam anlayamayan çocukta anneye aşırı düşkünlük, bağımlılık, tuvalet alışkanlığı sorunları gibi var olan alışkanlıklarının gerilemesi durumları görülebiliyor.

Neler olup bittiğini anlayamayarak kendini belirsizlik içerisinde bulan çocuk etrafına karşı saldırgan davranışlarda bulunabileceği gibi diğer ebeveynini de kaybetmemek için içine kapanarak her duruma uyum sağlama çabasına giriyor.

Okul Dönemi Evresi (6-12 Yaş)

Boşanmaya karşı birçok farklı şekilde tepki verebilen çocuklar okul çağına geldiklerinde boşanmanın daha çok farkında oluyorlar. Bu dönemde çocukların anne ve babalarına karşı duyguları sürekli değişir. Bazen ebeveynlerini suçlu bulan çocuk bazen de kendisini suçlu buluyor.

Ebeveynleri boşanan çocuk karamsarlaşabilir, içine kapanabilir, çatışmalara karşı daha duyarlı olabilir, huysuzlanabilir, öfkelenebilir, derslerine odaklanamayabilir, okul performansı düşebilir, okulda arkadaşlarıyla kavga edebilir, kabuslar görebilir, yalnızlık, kayıp, yoksunluk duygularını yaşayabilir, ebeveynlerinden birinin tarafında olması bekleniyor gibi hissedebilir veya ebeveynlerini bahanelerle bir araya getirmeye çalışabilirler.

Çocuğun yaşı ilerledikçe olaylara farklı açıdan bakabilme yeteneği gelişiyor. Farklı açılardan bakabilen çocuğun suçu kendinde araması azalıyor.

Ergenlik Evresi (12-18 Yaş)

Yaşı biraz daha ilerleyen çocuk, ergenlik döneminde boşanma durumunu her yönüyle bilir ve anlar. Geleceği ile ilgili kaygılı bir dönem içerisinde olan çocuğun boşanma ile yüzleşmesi sonucu kaygıları daha da artacaktır. Olaya iki taraf açısından da bakabilen çocuk aile içerisindeki sorumlulukların dağılımı ile ilgilenmek isteyecektir.

Bazen de boşanma ile başa çıkamayarak erken yaşta riskli cinsel ilişkiler yaşayabilir, sigara yada madde kullanabilir. Okulda derslere odaklanamama, kayıp ve öfke duyguları yaşama, gelecekte ebeveynlerinin yaptığı hataları yapma endişesine kapılarak ebeveynlerinin hatalarını tekrarlamaktan korkma gibi bir çok sorunlar en sık karşılaşılan problemler arasındadır.

Zaman geçtikçe çocuğun boşanmaya farklı tepkiler vermesinin sebebi ise, çocuğunun benliğinin gelişmesidir. Benlik, kişinin kendi kendine karar verebilme kapasitesini oluşturuyor. İnsanlar kendilerini, diğer insanları, çevrelerini ve dış dünyayı kendi benliklerine göre algılıyorlar.

Benlik kavramı kişinin doğumu ile birlikte çevresindeki kişilerin verdiği mesajlar vede bebeğin bu mesajları algılayarak o yönde hareket etmesi şeklinde gelişir. Çevresindeki etkileşim sayesinde benlik kavramını öğrenen bebek zaman içerisinde kendi duygu vede düşüncelerinin farkına vararak kendi öz saygısını oluşturur.

Boşanma gerçekleşmeden önce çocuğun duygusal bir çöküş yaşamaması ve bunun sonucuna çocuğu önceden hazırlamak adına ona bilgilendirme yapılmalıdır. Boşanma haberi, çok fazla detaya girilmeden çocuğa yaşına uygun, anlayabileceği bir dille anlatılmasında fayda vardır.

Boşanma durumu ile ilgili bilgi verilirken çocuğun kendisinin bir suçunun ve etkisinin olmadığı net bir dille anlatılması gerekir. Boşanma sonrasında çocuğu neler beklediğini açıklamak çocuğun kafasındaki belirsizliklerin giderilmesine yardımcı olacaktır. Çocuğu içinde bulunduğu belirsizlik ve kaygı durumundan kurtarmak adına gelecek planları yapılabilir.

Çocuğun boşanma ile ilgili duygu ve düşüncelerini anlatmasına izin vermek ve fikirlerine saygı duymak çok önemlidir. Çocuğun boşanma durumunu kabullenebilmesi adına uzmanlarla görüştürülmesi faydalı olacaktır.

Anne ve baba her ne kadar ayrılık sürecinde de olsalar çocukları konusunda işbirliği ile hareket etmeli ve destek sağlamalıdırlar. Çocuğun evden ayrılan ebeveyn ile düzenli görüşmesi vede ayrılan ebeveynlerin çocuğun yanında birbirlerini suçlayıcı ifadeler kullanmamaları önemlidir.

cocukludunya.com