Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Erken Okumayı Öğrendi Diye Üstün Zekalı Mı?

Erken Okumayı Öğrenmek Üstün Zeka Göstergesi Midir? Değil Midir?

Çocuklar okumayı giderek artan oranda küçük yaşlarda öğrenmeye başlıyorlar. Sonuç olarakta, birçok kişi çocuğunun üstün potansiyelli olup olmadığını sorguluyor. Peki bu doğru mudur?

Okulda vede hayatta başarılı olmak için okur-yazar olmak gereklidir. O zaman birçok ebeveynin çocuklarının okumayı mümkün olduğunca erken öğrenmesi için uğraşmasına şaşmamalıyız. Bazı ebeveynler, ses okuma bilgisi DVDleri yada bilgi kartları alıp, çocuklarına neredeyse doğdukları andan itibaren okumayı öğretmeye çalışıyorlar.

Bu liste sayesinde okumayı erken öğrenmenin üstün potansiyeli mi gösterdiğini yoksa gayretli ebeveynlerin çalışmalarının sonucu mu olduğunu ayırt edeceksiniz…

çocuk gelişimi
Bilişsel Gelişim

Okumayı erken öğrenmenin nasıl vede neden üstün zekalı işareti olduğunu anlamak için, çocuğun zihinsel gelişimini anlamamız gereklidir. Birçok öğretmen de  Piaget’nin gelişim teorisinden haberdardır; bu yüzden birçoğu, ebeveynler çocuklarının aslında yaşıtlarından daha başarılı olabileceğini söylediğinde inanmazlar.

Mesela; Piaget’ye göre, Somut İşlemsel Evre’deki çocuklar (6 ile 11 yaş arası), görebildiğimiz veya dokunabildiğimiz somut şeyler üzerine mantıklı düşünebilir ancak hala sevgi, huzur vede yaşam gibi soyut kavramlar üzerine mantıklı düşünmeyi başaramazlar. Fakat üstün potansiyelli çocukların ebeveynleri, onların daha 6 yaşına gelmeden bunlar üzerinde mantıklı şekilde düşünebildiğini bilirler.

Dil Gelişimi

Okumayı erken öğrenmenin üstün zeka göstergesi olup olmadığını anlamanın bir diğer yolu da çocuğun dili nasıl öğrendiğini anlamak olacaktır. Çocuklara formal şekilde konuşma eğitimi vermek gerekmiyor. Yeni bir dili öğrenmek tamamen ona maruz kalmakla olur.

Bu, çocuğun o dili insanlar konuşurken duyması vede insanların onunla konuşması demektir. Bu gelişim tipik bir süreçtir vede dünya çapında çocuklar benzer bir süreç izler.

Üstün Potansiyelli Çocuklar Ve çocukların Dil Gelişimi

Çoğu çocuk, benzer bir dil gelişim modelini takip eder vede aynı aşamalardan geçer, ancak üstün potansiyelli çocuklar bu aşamalardan diğer çocuklardan daha hızlı geçebilir veya bu çocukların aşamalardan farklı şekilde ilerleme ihtimalleri daha yüksek olsa da, bazı aşamaları atlıyorlar gibi gözükebilir.

Mesela, üstün zekalı bir çocuk 2 yaşına gelene kadar konuşamayabilir, ancak daha sonra tam cümleler kurabilir. Çocuk 2 kelimeli ifadeleri atlıyormus gibi gözükebilir, fakat dil gelişim aşamasındayken bu düşünceleri ifade etmemiş olabilirler.

Daha da önemlisi, bazı üstün potansiyelli çocuklar bu aşamalardan daha hızlı geçerler vede akranlarından çok daha önce tam cümleler kurabilirler.

Çocuklar Okumayı Nasıl Öğreniler?

Dil Öğrenimi, gelişmiş bir hızda bile olsa bir şeydir, ancak okumayı öğrenmek tamamen başka bir olaydır. Konuşmayı öğrenmek doğal bir yetenek iken, okumayı öğrenmek öğretilmesi gereken bir beceri olduğu bilinmelidir. Sadece öğretilmesi yeterli değildir, bir çocuğun becerisini öğrenebilmesi için beynin yeterince gelişmiş olması gerekmektedir.

Bir bebek veya çocuk kasları yeteri kadar gelişmeden, yürümeyi öğrenemez. Çocuğa destek olarak, yürümeyi öğrenmesine yardımcı olabiliriz, ama kasları yeterince güçlenmeden, kendi başına yürüyemeyecektir. Aynı şey okuma için de geçerlidir. Çocuğun kelimeleri ezberlemesine yardımcı olabiliriz, ama beyni yeteri kadar gelişmeden, okuyamayacaktır.   

Okumada Hatırlamanın Rolü İnsanlar çocuklarda hatırlamak vede okumak arasındaki ilişkiyi düşündüğünde, akıllarına alfabeyi ve kelimeleri ezberlemek geliyor. Çocukların okumayı öğrenmeleri için yapmaları gereken ilk şeyin bu olduğu doğrudur. Alfabeyi vede harflerin temsil ettiği sesleri öğrenmek sadece bir başlangıç. Ama kelimeleri ezberlemek çocuğun akıcı okuması için de yeterli değildir.

Bir okuyucu, cümlenin sonuna gelmeden o cümlenin başını hatırlayabilmeli, paragrafın sonuna gelmeden o paragrafın başını hatırlayabilmeli vede bu şekilde devam edebilmelidir. Bu “kısa zamanlı ve işlevsel anıların” yeterli düzeyde gelişmesini gerektirmektedir.

Kendini Yetiştiren Okuyucu, Bir çocuğun beyni yeterince olgunlaşmamışsa, akıcı okuyamayacağını bilmek gerekiyor. Okuma, hatırlamaktan daha fazlasını gerektirdiğini unutmamak lazım. Kelimelerin, cümlelerin, paragrafların vede tüm hikayenin anlamını kavrayabilmek gerekir. Okuma resmi bir şekilde öğretildiğinde uzmanlaşması zor bir beceridir vede birçok çocuk üçüncü sınıfta bile akıcı okumakta zorlanmaktadır.

Bir çocuk 5 yaşına gelmeden önce akıcı okumayı öğrendiyse, bu çocuğun daha gelişmiş olma ihtimalini gösterir. Çünkü beyni yeterli olgunluğa ulaşmış olur. Ama bir çocuk hiçbir resmi yönerge olmadan kendi kendine okumayı öğrendiyse üstün zekalılığı konusunda hiçbir şüphe olmamalıdır.

kaynak:ustunzekalilarmerkezi.org