Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Gaslighting bir şiddet şeklidir

Sevdiğiniz kişi sizi duygusal olarak sömürüyor mu?

Psikolojik şiddet mi görüyorsunuz?

İşte manevi şiddete uğrayan insanların bilmesi gerekenler…

“Bir şeyi kırk kere söylersen, gerçek olur!”
Türk Atasözü

“Bazı insanlar başka insanların başını kesince, daha uzun boylu oldum sanır.”
Paramahansa Yogananda

Duygu terminatörlüğü veya gaslighting* dediğimiz mesele, karşınızdaki kişinin sizi sürekli olarak manipüle etmesi, beyin yıkaması vede böylece sizin kendinize olan güveninizi, kimlik anlayışınızı ve özsaygınızı yitirmeniz demek oluyor. Duygu terminatörü olan kişi, genel olarak açıklamalarını vede hatta suçlamalarını çok bariz yalanlar üzerine kuruyor.

Daha hafif vakalarda, bu terminatör kişi çok da dikkat çekmeyen ama oldukça istikrarsız bir güç dinamiği yaratıyor, burada kişiyi gerçeklerden uzak, mantıksız değerlendirmelere vede yargılamalara bazen de ufaktan ufaktan saldırganlığa maruz bırakıyor.

En kötü hallerinde ise kişi, oldukça ağır bir zihin kontrolü vede psikolojik suitsimal uygulamaktadır. Bu durumlar, insan ilişkilerinin her formunda ortaya çıkabilir; partnerine sözlü, duygusal veya fiziksel düşmanlık besleyebilir. Bunlar iş yerinde olabilir; mesela çalışanlarına adil davranmayan vede sürekli onları bir sebeple fırçalayan biri tam da bu tanıma uymaktadır.

Aslında şunu bilmek lazım ki her duygusal terminatör kasıtlı olarak kötü değildir veya hareketlerinin zarar verdiğinin farkında olmayabilir. Bazıları ailelerinden, arkadaşlarından, birlikte yaşadıkları çevreden getirdikleri önyargılar vede negatif toplumsal normlardan kaynaklı böyle davranışlar geliştirmiş de olabilirler.

Bu durumda, sözlerinin vede hareketlerinin sonuçlarının, insanlara verdiği zararın ve acının farkında olmayabilirler. Fakat diğer terminatörler, onlar fevkalade bir şekilde hareketlerinin farkındadırlar, çünkü asıl amaçları diğer insanların hayatları üzerinde kontrol sahibi olmak vede dengesizlik yaratmaktır. Duygusal terminatörler vede onların yıkıcı etkisiyle ilgili aslında çok fazla çalışma ve yazı mevcut.

Patolojik bir duygusal terminatörle karşılaştığınızı nereden bileceksiniz? Hangi hareketlerinden onun böyle bir insan olduğunu anlayacaksınız?

Sizin de rahatlıkla bu duygusal terminatör kişileri tanıyabilmeniz için 8 farklı madde hazırladık, bakalım duygusal terminatörler, neler yaparak kendilerini belli ediyorlar.

manevi şiddet

1- Size sürekli kusurlarınızı hatırlatır

Bir duygusal terminatörle karşılaştığınızın en net işareti, şahsi ilişkide  iş yerinde, sürekli olarak eksiklerinizin, zayıflıklarınızın vede kusurlarınızın önünüze konmasıdır. Böylece kendinizi sürekli yanlış bir şey yapıyormuşsunuz, bir sorununuz varmış, siz hiçbir şeye yetemezmişsiniz gibi hissedersiniz.

Kişi, sizi genellemeler vede negatif cümlelerle ezmeye ve üzmeye çalışır. Bu suçlamalar vede tavırlar, konuyu çözüme ulaştırmak ya da tartışmak amacıyla yapılmaz, ancak sizi savunma noktasına atar, orada bırakır. Böyle kişisel bir düzeyde saldırarak, insanın kendisini hassas hissetmesini sağlar, böylelikle de ilişki içerisinde dengesiz bir güç unsuru haline gelmiş olur. En nihayetinde kazandığı gücü kendi avantajı için kullanacaktır.

2- Kendinizi sıklıkla güvensiz vede belirsizlikte hissedersiniz

Böyle bir ilişkinin içinde, kendinizi sıklıkla gergin vede güvensiz hissedersiniz. Nasıl davranacağınızı çoğu kez bilemezsiniz. Sizden beklenen davranışlarla ilgili belirsizlik durmaksızın içinizdedir. En kötüsü de, bu terminatörün tekrar ne zaman harekete geçeceği konusunda sürekli gergin olacak olmanızdır. Hatta, bir birey olarak değerinizi bile sorgularsınız. Bir partner olarak yeterince iyi olmadığınızı, henüz yeni yetme olduğunuzu, pek de değeriniz olmadığınızı düşünür durursunuz.

3- Sürekli ince buz üzerinde yürüyor gibi hissedersiniz

“Görüyor musun bak, oturma odasındaki resimleri yine yamuk samışsın! Sana temizlik yaparken şunları kontrol et diye kaç kere SÖYLEDİM BEN! Bir işi de becer, bir kere de saçmalama!” İsimsiz bir eş, karısına…

Duygusal terminatörlüğün bir başka işareti de, bu kişinin size asla kendinizi ifade etmenize müsade etmemesidir. Ne derseniz deyin, doğru değildir zaten. Onun varlığı durumunda, kendinizi gergin hissedersiniz. Asla ne zaman size bir daha dadanacağınızı bilmeden, kusurlarınızı ne zaman hedef alacağını tahmin etmeden yaşamaya çalışırsınız.

Bu durumdayken, gerçekten, stres, anksiyete, depresyon vede travma gibi ciddi psikolojik bulgular yaşayabilirsiniz, hatta obsesif-kompülsif bulgular gösterebilirsiniz. Sürekli olarak yanlış bir şey söylemekten korkmaktan, konuşmayı bırakırsınız çünkü terminatörün sizinle alay etmesinden yorulmuşsunuzdur artık. En ciddi durumda, aklınızı kaybediyormuşsunuz gibi bile hissetmeniz normaldir. Duygusal terminatör sizden uzaklaştığı anda, kendinizi daha özgür, daha mutlu vede daha güvende hissedersiniz.

4- Duygusal terminatör kusurlarını asla kabul etmez, eleştirilirse öfkelenir

Böyle bir ilişkinin dinamiği şöyledir; terminatör hep saldırı halinde, diğer taraf ise her zaman savunan halinde. Terminatör kişi nadiren, o da denk gelirse kendi hatalarından veya eksikliklerinden bahsedilmesine müsade eder.

Eğer hafifçe bile eleştirilirse, hemen suçlama yöntemini kullanır, mazeretler uydurur, kendi eksiklerini gidermek için hemen kurbana saldırıya geçer; böylelikle de yeni bir suçlama seansı başlatarak, eleştirinin yönünü değiştirmiş olurlar. Bu taktikle, odağı kendinden çekmiş olur, eleştiriden uzaklaşır vede eksikleri hiç kimse tarafından konuşulmadan konuyu başarıyla kapatmış olur.

5- Kendi kendinizi aşağılayacak şeyler söyler, düşünürsünüz

Terminatörün asıl amacı sizin kendinizle ilgili algılarınızı bozmak vede kimlik anlayışınızı parçalamak olunca, belirli bir sürenin sonunda siz de kendi kendinizi sorgulamaya başlarsınız, acaba bu negatif yorumların doğru olması ihtimali var mı?

Kendinizle ilgili olumsuz düşünceler geliştirmeye başlarsınız, kendinizi aşağılamaya başlarsınız vede kendi değerlerinizi, geçmişinizi, iyi yönlerinizi de reddedersiniz.

“Kadınların rutin bir şekilde ikinci sınıf muamele gördüğü vede kötü davranıldığı bir ailenin içerisinde yaşadım. Çok uzun bir zaman, bu negatifliği benimsedim vede hem kendim hem de diğer kadınlarla ilgili cinsiyetçi söylemlerde bulunurdum. Bu konuda feci şekilde kandırıldığımı ise fakat oradan taşınıp ayrıldığımda anladım.”İsimsiz

En yaygın kullanılan aşağılayıcı cümleyse, “Üzgünüm.” Üzgün olmamanız gereken zamanda bunu söyleme ihtiyacı hissediyorsunuzdur. Bu, terminatörün, amacına ulaşması demektir.

6- Terminatör’ün davranışlarına rağmen, yine de onun tarafından kabul edilmek, onaylanmak istersiniz

Terminatör kişisi, çoğu zaman karşısındakini negatif bir düşmanlıkla manipüle eder fakat arada sırada bu davranışını birnevi rüşvetle kombine eder.

Kurban kişi, artık daha fazla gerginlik istemediğinden vede daha güzel bir davranış beklediğinden, Terminatör kimseye karşı her zamankinden daha yumuşak başlı davranır. Terminatör kişi, kurbanına onaylama, saygı, güvenlik gibi kavramları verebilir, yoksa bahşetme gücüne sahiptir mi demeliydik? Fakat bu kavramları da geri alma gücü vardır, hatta bazen bunları almakla kurbanını tehdit de eder. Bu taktiği kullanınca, gücü sabit kalır, hatta daha da sağlamlaşır.

7- Terminatör’ün baskılarını gizlemeye çalışırsınız

Kötü muamele görmüş bir kimsenin pskiolojisinden örnek verecek olursak, bazı kurbanlar bu terminatörün baskılarından vede karşısında güçsüz kalmaktan yılarlar ve utanç duyarlar. Bu durumda, ya cesur yüzünü takınarak olanların üzerini kapatır, veya çok basit bir şekilde olanları reddeder, her şey normalmiş gibi davranmaya devam eder.

Aile veya arkadaşlarla bir araya geldiğinde, kurban kişi olanlarla ilgili bahaneler bulmaya başlar. Mesela şöyle cümleler kurar: “O kadar da kötü değil!” “O da bu aralar çok kötü günler geçiriyor fakat.” “Benim kabahatim, ben sinirlendirdim onu.” “O öyle yapmak istemedi aslında.” “Bu günlerde ben de çok gerginim, çok hassasım.” “Ben ona yardım ederim, daha iyi olacağız.” Ya da, belki de en kötüsü, “En azından ben, yalnız değilim.”

8- Kendinizi sıkışmış vede yalnız hissedersiniz

Yukarıda bahsi geçen tüm sebeplerden ötürü, terminatörün kurbanı kişi kendini sıkışmış vede yalnız hisseder. Çoğu kurban kendini Terminatör kişinin boyunduruğu altında izole edilir.

Geriye kalanı da işlerin hiç iyiye gitmeyeceğini düşünerek geleceğe karşı büyük bir umutsuzluk içindedir zaten. Fakat sessiz gözyaşlarını içlerine akıtarak, içlerinde bir yerlerde, hep bunu haketmediklerini, daha iyisini hakettiklerini bilirler.

Peki Gaslighting’in hikayesini biliyor musunuz?

Psikolojik bir terim olan kelimenin Tükrçe de tam bir karşılığı bulunmamaktadır. Gaz ışığı, gaz lambası diye çevirebileceğimiz bu kelimenin hikayesi ise bir hayli ilginçtir. Kelime, 1930’larda oynanan bir tiyatro oyunundan gelmekte.

Senaryoya göre Jack, karısı Bella’nın psikolojisini manipüle etmek için her gün gaz lambasının ışığını biraz kısıyor. Karısı “Bu lambanın ışığı azaldı mı?” diye sorduğunda ise sert bir şekilde karşılık verip kadını aşağılıyor. Sonuç olarakta, Bella’nın kendisine olan güvenini yitirmesini vede “Acaba kafayı mı yedim?” sorusunu sormasını hedefliyor. İşte bu sebeple duygu terminatörlüğünün adı Gaslighting oluyor.

kaynak:haberturk.com