Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Şiddete maruz kalan kadınlar ne yapmalı?

Avukat Emel Göçmen Bozoğlu sorularımızı yanıtladı.

Şiddet, taciz vede benzeri suçlarla karşılaşan bir kadının yapması gerekenler nelerdir?

Nerelere başvurmalı?

kadına şiddet

Şiddet mağduru bir kadın bu durumu yaşadığında ilk etapta polise yada bulunduğu yer jandarma bölgesinde ise jandarmaya ulaşmalıdır.  Ancak tıbbi müdahaleye acil ihtiyaç duyan kadın doğrudan bir sağlık kuruluşuna gitmeli vede şiddet gördüğünü dile getirmelidir.

Bu durunda vaka hastane polisine intikal ettirilecektir. Şiddet gören kadınlar, doğrudan Cumhuriyet Savcılığı nezdinde de şikayetçi olabileceği gibi,  İl vede İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlükleri, belediyelerin yada baroların Kadın Dayanışma Merkezleri, Mor Çatı gibi çeşitli kadın örgütlenmelerinden yardım isteyebilir veya Alo 183’ü arayabilirler.

ALO 183 kadın, çocuk, özürlü sosyal hizmet danışma hattı, şiddete maruz kalan yada kalma ihtimali bulunan kadınlara psikolojik, ekonomik ve hukuki destek vermekte ve gerekli duydukları hizmete ulaşmalarını sağlamaktadır.

Darpa uğramış ve bu nedenle darp raporu almış bir kadın şikayette bulunduğunda hukuki süreçte zanlının alacağı ceza nedir? 

Burada değişik ihtimaller söz konusu olabiliyor. Olayın özelliğine göre eylem öldürmeye teşebbüs, kötü muamele veya cinsel suçlara vücut verebiliyor.  Bu tarz özellikli durumlar söz konusu değilse, suç konusu eylem kasten yaralama olarak nitelendirilmektedir.. Bu durumda da yaralamanın basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilinip giderilemediğine bakılmaktadır.

Eğer, yaralanma basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek derecede hafifse 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hüküm olunmaktadır. Eğer basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek hafif yaralamanın dışında daha ciddi bir durum söz konusuysa, eylemin cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

Basit yaralama normal şartlarda şikayete tabi bir suç olmasına rağmen eğer eşe karşı işlenmişse resen kovuşturulmaktadır.  Olayın özelliğine göre takdiri indirim yada artırım sebeplerinin uygulanması mümkündür.

Şiddete uğrayan kadınlara koruma atanıyor mu? Koruma ataması yapıldığında polis, korunma talep eden kadını ne kadar süreyle koruma altına alıyor?

Mülkî amir (kaymakamlık, valilik) yada gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk (polis) amiri tarafından, olayın niteliği, şikâyet vede ihbar göz önünde bulundurularak şiddet mağdurunun hayati tehlikesinin bulunması halinde ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alma tedbiri verilir.

Geçici koruma altına alınma tedbir kararının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri, bulunduğu yada tedbirin uygulanacağı yerdeki kolluk görevli ve yetkilidir. Korunan kişi acil durumlarda hemen, diğer hallerde ise 24 saat öncesinden gideceği yere ilişkin olarak görevli vede yetkili kolluğa bilgi verir. Kolluk tarafından korunan kişinin gideceği yerdeki kolluk gecikmeksizin haberdar edilir vede tedbir kararı uygulanmaya devam olunur.

Korunan kişinin ne şekilde koruma altına alınacağı, şiddet mağduruna yönelik muhtemel tehdit vede risk göz önüne alınarak şiddet mağduru ve şiddet uygulayanın durumunun değerlendirilmesi suretiyle hâkim veya mülki amir tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk tarafından belirlenir.

Korunan kişiye, geçici koruma kararının kapsam vede içeriği, şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinin varlığı halinde arayabileceği telefon numaraları, kolluğun sorumlulukları, hangi durumlarda kolluğa bilgi vermesi gerektiği, hangi kolluk biriminin geçici koruma hizmetinden sorumlu olduğu vede benzeri hususlar, kolluk tarafından açıklanarak tutanağa geçirilir ve tebliğ edilir.

kadına şiddet

Şiddet mağduru kadın hakkında uygulanacak koruma tedbiri, yakın koruma, konutta koruma, işyerinde koruma, motorize yada yaya devriye ile koruma ve çağrı üzerine koruma şeklinde olabilir. 

Tedbir kararı ilk defasında en çok 6 ay için verilebilir. Ancak şiddet yada şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde, resen, korunan kişinin veya Bakanlık yada kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir. 

Koruma atandığında bu koruma polisi gece bekliyor mu?

Nöbetleşe bir sistem mi var?

Fiziki koruma 24 saat esasına göre gerçekleştirilir.

Koruma kararı mekanizmaları nelerdir?

Yani şiddete uğrayan birisi nelere başvurabilir?

Şiddet mağduru kadın koruma kararı için kolluk (polis) mülki amir (valilik – kaymakamlık)  yada doğrudan Cumhuriyet Savcılığı’na başvurabilir. .

Kolluk, kendisine yapılan ihbar yada şikâyet üzerine genel hükümler doğrultusunda gerekli işlemleri yapar. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Kanun kapsamında almış olduğu koruyucu vede önleyici tedbirleri onaylanmak üzere tedbirin niteliğine göre mülki amire veya hâkime sunar.

Cumhuriyet başsavcılığı, yapılan ihbar vede şikâyet üzerine evrakın bir örneğini ivedilikle olayın niteliğine göre uygulanabilecek olan koruyucu veya önleyici tedbir hakkında karar verilmek üzere hâkime veya mülki amire gönderir.

Mülki amire yapılan ihbar yada şikâyet üzerine kanunda mülki amir tarafından alınabileceği belirtilen koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir. Ayrıca mülki amir olayın niteliğine göre şikâyet yada ihbarı, kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. ..

Koruyucu tedbirler neler olabilir?

Bu tedbirleri kimler alır?

6284 sayılı yasa ile tedbir (yani koruma) kararlarına 3’lü bir mekanizma getirilmiştir. Koruyucu tedbir kararlarını almaya yetkili makamlar, mülki amirler, aile mahkemeleri vede kolluk güçleridir.

Mülkî amir tarafından verilecek koruyucu tedbir kararları nelerdir?

Mülki amirler, şiddet mağduru kadının kendisine vede gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım yapılması.

Psikolojik, meslekî, hukukî vede sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi, hayatî tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine yada resen geçici koruma altına alınması, gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere 4 ay, kişinin çalışması hâlinde ise 2 aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, 16 yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek vede belgelendirilmek kaydıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkânının sağlanması şeklinde koruyucu tedbir kararları alabilirler.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde barınma yada geçici koruma altına alınmaya ilişkin tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülkî amirin onayına sunulur. Mülkî amir tarafından kırk 8 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar. 

Hâkim tarafından verilecek koruyucu tedbir kararları nelerdir?

Aile Mahkemeleri, işyerinin değiştirilmesi, kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi,  tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması, korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması vede bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde kimlik vede ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi koruyucu tedbir kararlarını verebilir.

Devlet saldırganı psikolojik teste tabi tutuyor mu?

Hâkim tarafından şiddet uygulayanın, şiddet eğilimine yol açan davranışlarını önlemek amacıyla, sağlık kuruluşuna muayene yada tedavisi için başvurması ve tedavisinin sağlanmasına yönelik karar verilebilir.

Saldırganın akli dengesi yerinde değilse bu aşamada alınacak hukuki önlemler nelerdir?

Ceza hukukunda akıl hastalığı cezai sorumluluğu ortadan kaldıran yada önemli derecede azaltan sebeplerdendir. Akıl hastalığı ceza sorumluluğunun unsurlarından isna yeteneğini vede dolayısıyla kusuru ortadan kaldırmaktadır.

Suçlunun ceza sorumluluğu yada azaltılmış sorumluluğu psikiyatrisin vereceği rapora göre saptanır. Şiddet suçu failinin akli melekelerinin yerinde olmadığı iddia ediliyorsa hakim muayene vede tedavi kararı verebilir ve bu yolla tedavi süreci başlatılır. 

Sosyal medyada hakaret, tehdit, taciz ile telefonla tehdit bir suç unsuru oluşturur mu?

Bu gibi bir durumla karşılaşanlar neler yapmalıdır?

Sosyal medya üzerinden olsun ya da olmasın bir başkasına yöneltilen hakaret, tehdit, taciz suç oluşturmaktadır. Böyle bir durumla karşılaşan kişi Cumhuriyet Savcılığı nezdinde şikâyetçi olmalı vede suça ilişkin delilleri savcılık makamına sunmalı ya da bilgisini vermelidir.

Kadın cinayetlerini önleme konusunda sizce yeterli bir güce sahip miyiz?

Neler yapılabilir?

Kadın cinayetlerini engellemek için ilk etapta yapılması gereken kadına karşı şiddeti vede ayrımcılığı devletin resmi ideolojisinin dışına çıkarmaktır.  Gerçekten de kadın cinayetlerinde yüzde bin dört yüzlerle ifade edilen artış ile Türkiye’nin gittikçe muhafazakarlaşan yapısı  arasındaki bağlantı görmezden gelinmemeli.

Devletin en üst mekanizmalarında görevli kişilerin kadına yönelik ayrımcı söylemlerinin, toplumdaki erkek egemen anlayışı pekiştirdiği, devlet gücünü arkasında hisseden bir çok erkeğin şiddeti kadın üzerinde bir baskı vede otorite aracı olarak kullanmaktan çekinmemesini sonuçlandığı aşikârdır.

Yargı mensuplarının dahi şiddet uygulayan erkeklere takdiri indirim sebeplerini uygularken yada suçun mevcudiyetini tespit ederken gösterdikleri aşırı müsamaha,  erkek egemen toplum anlayışı ile dini ideolojinin devletin resmi ideolojisi üzerindeki baskınlığının sonuçlarından birisidir. Şu bir gerçektir ki; kadına karşı şiddetin önlenmesi öncelikle kadınların güçlendirilmesi vede toplumsal statülerinin yükseltilmesi, sonrasında ise şiddete neden olan olumsuz davranışların nedenlerinin oradan kaldırılmasıyla mümkündür.

Bununsa, ülkenin ekonomik,  sosyal vede kültürel gelişmeyle paralel olduğu inkar edilemez. Doğru eğitim politikaları, toplumun her kesiminde cinsiyet ayrımcılığının kaldırılması, kadının iş hayatında yeterli seviyede yer edinmesi kadının toplumda hak ettiği değeri edinmesinde vede netice de kadına karşı şiddetin azalmasında basamak olacaktır.

Röportaj: Pınar Aksu

Kaynak:haberturk.com.tr