Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Evlat Edinme Şartları

Küçük Evlat Edinme Şartları

Evlat sahibi olmanın bir başka yolu da şüphesiz evlat edinmedir. Evlat edinme, çoğu zaman gerek toplum gerek taraflar için yararlı bir hukuki işlem olduğunu bilme gerekir. Medeni Kanun küçüklerin ile ergin yada kısıtlıların evlat edinme şartlarını farklı düzenlemiştir. Bu yazı da küçüklerin evlat edinilmesinin şartları hakkında bilgi verilecektir.

Evlat edinme kurumu, Medeni Kanunun 305 ve 320. maddelerinde düzenlenmiştir.

Genel Koşullar

Evlat edilenin evlat edinenden en az on sekiz (18) yaş küçük olması gerekir. Kanun koyucunun bu şartı aramasının nedeni organik aile ilişkisindeki yapının oluşmasını sağlamaktır. Evlat edinen vede edinilen arasındaki yaş farkı azami olarak düzenlememiştir. Yaş farkının on sekizi (18) aştığı her yaş farkı durumunda evlat edinme işlemi gerçekleştirilebilir.

Küçüklerin Evlat Edinilmesi

Küçük terimi medeni kanunda on sekiz (18) yaşını doldurmamış kişileri ifade eder.

Küçük, evlat edinen tarafından bir yıl (1 yıl) süreyle bakılmış ve eğitilmiş olmalıdır. Kanun koyucunun bu şartı koymasının nedeni, evlat edinme kararı veren tarafların ciddiyetini sınamak ve bir yıllık süre içinde biyolojik ebeveyn ve çocuk arasındaki gibi karşılıklı güven ve anlayışa dayanan sağlam ilişkiler kurulması istemidir.

Evlat edinme işlemi küçüğün yararına olmalı vede evlat edinenin diğer çocukları için hakkaniyete aykırı olmamalıdır. Evlat edinmenin küçüğün yararına olup olmadığını hakim karar veriyor.

Evlat edinecek kişilerin ayırt etme gücüne sahip olması gerekiyor. Ayırt etme gücünden kasıt yaptığı hukuki işlemi ve sonuçlarını bilme, çocuk ile ilişkisini sağlıklı şekilde sürdürecek akli dengesinin bulunmasıdır.

Küçük ile evlat edinme ilişkisinin kurulabilmesi için ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınmış olması gerekiyor. Küçüğün ayırt etme gücünün sahip olup olmadığının belirlenmesinde kesin bir yaş sınırı verilmesi mümkün değildir, somut olaya göre ayrıca karar değerlendiriliyor.

Küçük vesayet altında ise ancak vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebiliyor. Bu durumda küçüğün ayırt etme gücünün olup olmaması önem taşımıyor. Hem vesayet makamının hem de denetim makamının izni gereklidir. Vesayet daireleri kararı verirken ilgili kişili dinlemeli vede çocuğun menfaatini ön planda tutmalıdır.

Küçüğün evlat edinilmesinde hem annenin hem babanın rızası gerekir, sadece birisinin rızasının bulunması yeterli değildir. Özel durumlar hariç anne vede babanın izni olmaksızın evlat edinme işlemi gerçekleşmez. Özel durumlardan kasıt: Anne vede babanın kim olduğu veya uzun süreden beri nerede olduğu bilinmiyorsa, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa veya anne baba özen yükümlülüğünü yeterince yerine getiremiyorsa anne babanın rızası aranmaz.

 Birlikte Evlat Edinme

Kanun koyucu, küçüğün yararına uygun sağlıklı bir aile ortamının kurulması gerektiği sebebi ile evli kişilerin birlikte evlat edinmesi sistemini de benimsemiştir.

Kendi istekleri yada mahkeme kararı sebebiyle ayrılık, birlikte evlat edinme için engel değildir. Hakim evlat edinen kişilerin ayrı olmasının çocuğun yararına aykırı olup olmadığına göre karar vermektedir. Küçüklerin evlat edinilmesinde başvuru anında evli bulunulması gerekiyor. Bu nedenle çocuğun evlat edinilmesindeki bir yıllık süreçte evli olunmasına gerek yoktur fakat bakma ve eğitme şartı evlat edinen her iki eş için de gerçekleşmelidir.

Eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için en az 5 yıldan beri evli olmaları veya her iki çiftin de otuz yaşını doldurmuş olması gerekir. Eşlerden birinin diğer eşin çocuğunu evlat edinmesi özel olarak düzenlenmiştir. Eşin diğer eşin çocuğunu evlat edinmesi için en az 2 yıldan beri evli olmaları yada evlat edinen eşin otuz yaşını doldurmuş olma şartı aranır.

Kural evli kişilerin birlikte evlat edinmeleri olsa da istisnai olarak evli kişinin tek başına evlat edinmesi de mümkündür. 30 yaşını doldurmuş eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması veya 2 yıla aşkın nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden evlat edinme işleminin birlikte yapılamadığının ispatı durumunda evli kişiler tek başına diğer eşin çocuğu dışında bir çocuğu evlat edinebilir.

Evlat edinme kararı, birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince veriliyor.

Evli Olmayan Kişilerin Tek Başına Evlat Edinmesi

Evli olmayan kişiler ise, birlikte evlat edinemezler.

Evli olmayan kişilerin evlat edinebilmesi için 30 yaşını doldurması gerekir. Birlikte evlat edinmede olduğu gibi evlat edinenin akli dengesi yerinde vede evlat edinen vesayet altında ise vesayet makamının izni gerekir.

Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri mahkemesince verilmektedir.

Ayrıca inceleyebilirsiniz…“Beni ikisi birlikte evlat edindi, ayrılmaya hakları yok”

Kaynak: DURAL/ÖĞÜZ/GÜMÜŞ Türk Özel Hukuku, Cilt III, sayfa 302-332