Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

cilt lekeleri ve tedavi yöntemleri

Cilt lekeleri nasıl oluşuyor? Cilt lekeleri nasıl geçer? Türleri Nelerdir?

Deride meydana gelen renk değişikliğinin birçok nedeni olabilmektedir. Bazen, can sıkıcı olmakla beraber endişe edilecek bir durum değildir. Bunun beraberinde, daha tehlikeli bir duruma da işaret ediyor da olabilir. İşte! şimdi cilt lekeleriyle ilgili bilmek istediklerinizi haberimizde bulabilirsiniz…

Cilt lekeleri nasıl oluşur? Cilt lekeleri nasıl geçer? İşte türleri…

Vücudumuzda, normal cilt renginden daha belirgin olarak ortaya çıkan lekeler yaşamımızı olumsuz etkilerken, özellikle gençlerde psikolojik sorunlara neden olabilmektedir. Ciltteki lekelerin neden oluştuğu, cilt lekelerinin çeşitleri gibi cilt lekeleriyle ilgili merak ettiklerinizi haberimizi okuyarak öğrenebileceksiniz…

CİLT LEKELERİ NEDEN OLUŞMAKTADIR?

Yaşamın ilerleyen dönemlerinde gelişen koşullar, yanlış beslenme, genetik yapı, kirli hava gibi ciltte lekelerin oluşumunda etkili olan faktörlerden yalnızca bir kaçıdır. Cildimize rengini pigment melanin denilen bir madde veriyor. Melanin, melanosit hücrelerinde bulunan amino asit tirosinden türetilen karmaşık bir polimerdir. Melanosit hücreleri, cildimizin (epidermis) üst tabakası boyunca dağıtılan özelleşmiş hücrelerdir.

Melanin üretildikten sonra, etrafındaki diğer cilt hücrelerine yayılır vede cildimize eşit bir renk görünümü verir. Bazen melanosit hücreleri, gruplar halinde yada kümeler oluşturarak, benler, çiller, yaşlılık lekeleri ve diğer cilt renklenmelerini oluşturabilirler.

Çoğu insanda melanin dengeli olarak verilen bir şeydir, fakat bazı durumlarda, ciltte çok fazla, çok az veya hiç melanin mevcut olmayabilir. Deri renk değişimleri, anormal kan damarları, mantarlar vede cilt anatomimizin diğer yönlerinden de oluşabilir.

CİLT LEKELERİNİN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Yaş lekeleri: Karaciğer yada yaşlılık lekeleri olarak da adlandırılan lentijinler genellikle 5-20 mm çapında düz, iyi huylu lezyonlardır. Bu lekeler, kahverengiden siyaha kadar değişebilir vede genellikle tekrar tekrar güneşe maruz kalmadan kaynaklı olarak orta yaşlarda ortaya çıkar.

Bu tür lentijinler güneş lentijinleri olarak bilinirler. Bununla beraber, güneşe maruz kalmadan ortaya çıkan lentijinler de vardır. Çiller ile karıştırılmaması için, lentijinler vücutta daha yaygın olarak dağılır, genellikle daha koyu renklidir vede çiller gibi kış aylarında kaybolmazlar.

Lentijinler normalde hiç bir risk oluşturmaz, fakat bazen melanomlar ile karışabilirler, bu yüzden bir doktorun görmesinde her zaman fayda vardır.

Melazma: Bazen kloazma olarak da adlandırılan melazma, genellikle yüzde kahverengi lekelerin görüldüğü bir duruma denir. Genellikle hormonal değişikliklerle tetiklenirler vede sıklıkla bu nedenle hamile kadınlarda görülürler. Bazen insanlar melazmaya “hamilelik maskesi” demektedirler.

Melazma ayrıca kontraseptifler, hormon replasman tedavisi vede aşırı güneşe maruz kalmaktan da kaynaklanabilir. Kadınlarda daha yaygın olmasına rağmen, erkekler de melazma görülebilmektedir. Ciltte artan melanin miktarı epidermiste (cildin üst tabakası), dermiste (cildin orta tabakası) yada her ikisinin bir kombinasyonu bu duruma neden olabilir.

Melazma tehlikeli bir durum değildir, fakat şüphesiz ki yaşam kalitesini etkileyebilir. Neyse ki, en yaygın olanı, bileşen hidrokinon ile bir parlatıcı krem kullanmak suretiyle tedavi edilebilmektedir.

Ayrıca İnceleyebilirsiniz… Cilt Bakımı Nasıl Yapılmalı?

Doğum lekeleri: Doğum lekeleri, normalde doğumda bulunan cildimizdeki renkli lekelere denir. Bazen bu lekeler kırmızı renkte olabilmektedir. Bu durumdaki lekeler, genellikle “vasküler doğum lekesi” dir. Doğum lekeleri derideki anormal kan damarlarından kaynaklanmaktadır.

Diğer ana doğum lekesi türüne “pigmentli doğum lekesi” denir. Bu tür doğum lekesi doğumda bulunur vede genellikle kahverengi, siyah veya mavimsi gri renklidir. Doğum lekeleri genellikle sağlığı etkileyen riskler taşımazlar, fakat çocuğun gözünün yakınında ya da kozmetik bakımdan endişe duyulacak sorunlu bölgelerde bulunurlarsa, çıkarılabilirler.

Hemanjiyomlar: Kan damarlarının kümelenmesiyle oluşan iyi huylu lekelerdir. Genellikle deride yada bazen iç organlarda, özellikle karaciğerde görünürler. Normalde doğumda bulunurlar vede nadiren semptomlara neden olurlar.

Hemanjiyomlar genellikle doğum lekelerine benzerler vede kırmızı, kırmızı-mavi ile somon rengine kadar değişik renklerde olabilirler. Birçok hemanjiyom türü, çocuk 10 yaşına gelene kadar kaybolabilir, diğer lezyonlar yada yaralarla oluşan lekeler, jel gibi ilaçlarla ya da cerrahi yöntemlerle tedavi edilirler.

Seboreik Dermatit: Kırmızı, kaşıntılı vede pullu döküntülerin tipik olarak kafa derisi üzerinde ve aynı zamanda vücudun diğer bölgelerinde geliştiği bir cilt rahatsızlığıdır. Genellikle psoriazis, egzama yada alerjik reaksiyondan kaynaklanan döküntülere benzemektedir.

Kızarıklık bulaşıcı değildir, fakat genellikle uzun süreli bir durumdur. Semptomlar kepek, yağlı vede pullu cilt, kırmızı deri veya kabuklanma ve bazen kaşıntı veya batma içerebilir. Kesin nedeni bilinmemektedir ancak ilaç, krem, şampuan ve merhem ile veya antifungal ilaçlar veya bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar ile tedavi edilebilir.

Vitiligo: Derinin beyaz lekeler oluşturduğu bir hastalıktır. Melanosit hücreleri melanin üretmeyi bıraktığında veya işlevlerini kaybettiklerinde ortaya çıkar. Durumun nedenleri belirsizdir, fakat otoimmün bir hastalık olduğu düşünülmektedir. Her yaşta vede vücudun herhangi bir yerinde görülebilir. Bazen beyaz yamalar vücudun her tarafına yayılır vede ilerleyen zamanlarda aynı büyüklükte kalırlar.

Vitiligo genellikle, zamanla daha büyük bir yamaya dönüşür veya deri üzerinde küçük soluk bir nokta olarak görülür. Vitiligo genellikle zararsızdır vede bulaşıcı değildir, ancak kozmetik görünümü, vitiligodan muzdarip olan kişilerde duygusal ve psikolojik sıkıntıya neden olabilir.

Kortikosteroid kremler, depigmentasyon tedavileri ve UVA ve UVB fototerapi dahil olmak üzere vitiligo görünümünü azaltmaya yardımcı olabilecek çeşitli tedaviler de vardır. Bu tedavilerden bazılarının yan etkileri bulunduğu için, tedavi seçeneklerini bir doktora danışarak belirlemek oldukça önemlidir.

Albinizm: Hipoigmentasyonun bir başka aşırı şeklidir ve melanin üretiminde gerekli olan enzim olan tirozinazın yokluğuna yada yokluğuna bağlı olarak deri, saç ve gözlerdeki pigmentasyonun kısmen veya tamamen yok olmasına neden olur. Dünyada her 17.000 kişiden birinde görüldüğü tahmin ediliyor. Doğumda tüm ırkları etkileyen bir genetik bozukluktur.

Albinizm, melanin üretiminden sorumlu bir yada birkaç gendeki bir kusurdan kaynaklanır. Ne tür bir albinizm olursa olsun, hastalığı olan tüm insanlar, ışık hassasiyetleri, hizalama sorunları, zayıf görüş vede daha fazlası dahil olmak üzere görme sorunlarından muzdariptirler.

Albinizm genellikle zamanla kötüleşmeyen ve tedavi edilemez bir durumdur. Albino olan insanlar cilt kanseri için risk altındadırlar vede korunma prosedürlerini uygulamalı ve güneşe çok dikkat etmelidirler. Hastalığın olumsuz sosyal ve duygusal belirtileri oldukça yaygındır. Tedavi olanakları sınırlıdır.

Tinea Versicolor: Pityrosporum ovale adı verilen deride bulunan doğal bir maya, kontrolden çıktığında vede cildin pigmentasyonunu değiştirmeye başladığında ortaya çıkan bir durumdur. Cilt lekeleri daha açık yada daha koyu olabilir. Tinea versicolor sıcak hava, yağlı cilt, zayıflamış bağışıklık sistemi, hormonal değişiklikler vede aşırı terleme gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir.

Bu durum ergenlerde ve genç erişkinlerde, sıcak vede nemli iklimlerde yaşayan erişkinlerde ortaya çıkmaktadır. Tinea versicolor, genellikle renksiz yamalar yada lekelerin çıkarılmasında etkili olan reçetesiz anti-fungal (mantar tedavisinde kullanılan) ilaçlar ile tedavi edilebilir.

Liken sklerozus: İnce beyaz cilt lekeleri oluşturan çok nadir bir durumdur. Genellikle cinsel bölgeleri etkileyen lekeler olarak bilinirler. Menopoz dönemindeki kadınlarda sık görülür, fakat erkekler ve çocuklar da etkilenebilir. Yaygın belirtileri arasında ciltteki pürüzsüz beyaz lekeler, bir araya gelen beyaz çatlaklar vede çatlama veya ağrı, kaşıntı, kırılgan cilt, kırışık veya kalınlaşmış deri bulunur.

Liken sklerozusun sebebi bilinmemekle birlikte, hormonal dengesizlikler aşırı aktif bir bağışıklık sistemi belli başlı faktörlerdir. Bu bulaşıcı değildir vede ilişki yoluyla yayılmaz. Günümüzde bu durumun tedavisi yoktur fakat belirtiler steroid kremler ve merhemler kullanılarak yönetilebilir. Doğru kullanıldığında, kremler genellikle semptomları tamamen hafifletmeye yardımcı olmaktadır.

Egzama: Atopik dermatit olarak da bilinen egzema, inflamasyon sonucu kırmızı, kaşıntılı ve kuru cilde sebep olan bir cilt rahatsızlığıdır. Bazen kırmızı bir döküntü içinde beyaz lekeler oluşabilmektedir. Bu durum genellikle çocuklarda bulunur, fakat yetişkinlik döneminde de devam edebilir. Egzama semptomları, kaşıntılı olan kuru, pullu, kalınlaşmış deriyi içermektedir.

Özellikle koyu tenli kişilerde egzama, cildin renginin değişmesine sebep olarak etkilenen bölgeyi çevreleyen deriyi daha açık veya koyu hale getirebilir. Egzamanın sebebi veya nedeni bilinmemektedir, ancak alerjiler, astım ve tahrişe karşı aşırı aktif bir bağışıklığın bir tepkisi olduğu düşünülmektedir. Bu durumun da tedavisi yoktur. Birçok insanda egzama zamanla geçebilmektedir. Doktorlar, semptomları hafifletmek için topikal kortikosteroid kremler vede merhemler, oral ilaçlar ve ışın tedavisi önerebilir.

Pityriasis alba: Çocuklarda ve genç erişkinlerde yaygın olarak bulunan vede ciltte soluk pembe veya kırmızı, pullu lekeler oluşturan bir cilt bozukluğudur. Terim, pityriasis (pullu) ve alba (beyaz) kelimelerinden türetilmiştir. Bu lekeler temizlendiğinde, deride iz bırakırlar. Pürüzsüz olan bu lekeler yer değiştirebilirler.

Lekeler yuvarlak, oval yada düzensiz olabilir ve özellikle de yüz ve kollarda çok sayıda yamalar oluşabilir. Durumun, egzama ile ilişkili olduğuna inanılmaktadır, bu sebeple de, aşırı aktif bir bağışıklık sistemi, şüphelenilen bir nedendir. Yamalar birkaç ay içinde temizlenebilir. Bazı durumlarda da birkaç yıl sürebilir. Pityriasis alba için hiçbir tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Lekeler çoğu zaman yetişkinlikte ortadan kaybolabilir. Fakat, bir doktor genellikle kuruluk ve / veya kaşıntıyı hafifletmek için bir steroid veya steroid olmayan krem verebilir. Bazı durumlarda, lekeler zamanla parlayabilir vede daha fazla tedavi gerektirebilir.

İdiopatik guttat hipomelazozu: İdiopatik guttat hipomelanozis, genellikle boyun bölgesi, kolların üst arkası vede yüzde 1 ila 10 mm çapında düz beyaz lekelerin oluşmasına neden olan bir bozukluktur. Genellikle açık tenli bireylerde bulunur, fakat koyu deride de olabilmektedir.

İdiopatik guttat hipomelazozu

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genellikle 40 yaş vede üzerindeki kişilerde ortaya çıkar. Lekeler iyi huyludur ve melanosit hücreleri öldüren güneşe maruz kaldığında oluştuğu düşünülmektedir. Genellikle tedavi gerektirmez, fakat güneş hasarının engellenmesi için önleyici tedbirler alınmalıdır. Topikal steroidler, kremler vede dermabrazyon noktaların görünümünü en aza indirgemek için kullanılabilir.

Kaynak:SÖZCÜ