Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

“Hiper annelik sendromu”” yaşıyor olabilirsiniz

Çocuğun ruhsal, bedensel ayrıca zihinsel gelişimi için anne çok önemlidir. Çocuğun eğitiminden birinci derece­den sorumlu kişi de tabii ki annedir.

Çocuğu hayata hazırlayan, ona önderlik yapan, hayatın zor­lukları ile nasıl baş edeceğini öğreten kişi yine annedir. Annelik duy­gusuysa, bir insanın hayatındaki bütün iyi duyguların, iyi özellik­lerin girdiği kapıdır.

Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu sebeple annenin, anneliği iyi bilmesi çok önemlidir diyor. Rektör Nevzat Tarhan, Zafer Dergisi’ndeki yazısında; Çocuk ruh sağlığı sorunla­rına bakıldığında annenin far­kında olmadan yaptığı eğitim ve tutum hataları vardır. Bu sebeple iyi niyetli anne çocu­ğunu çok seviyor, fakat çocuğa yanlış davranıyorsa çocuğun ruh sağlığına zarar verir. Sevgi ile disiplin çocu­ğun eğitiminde iki önemli ayaktır. Nasıl çiçeğe fazla su verilmesi çiçeğe zarar verirse, sevginin de fazla verilmesi çocuk için bir risk oluşturabilir.

Annenin olması gereken ideal davranışı ne olmalıdır?

Anne, öncelikle sevgisini ve koruyucu­luğunu dengeli bir şekilde kul­lanmalıdır. Bazı anneler var ki, “aman çocuğum üzülmesin” diye sorumluluk vermekten çekinirler. Çocuk 7 yaşına geldiğinde ayakkabısını bağlamayı bili­yor olması gerekmektedir. Annenin koruyucu olup olmadığını tespit etmek için “çocuk psikologları çocuk ayakkabısını bağlıyor mu, bağlamıyor mu?” diye sorarlar veya çocuğu gözlemlerler.

Çocuk bağlamayı bilmiyorsa, çocuk 17 yaşına gelmiştir sabah kahvaltıda ekmeğin üzerine ne sürüp sürmeyeceğini anneye sorar. İşte bu tür davranışlar koruyucu annelerin çocukların da görülür. Çocuk yürümeye başlamadan önce yatağını, okula başlamadan önce odasını ayırmak gerekmektedir. Daha önceki dönemde anne ile çocuğun bir arada yatmasının sakıncaları yoktur.

Çünkü yakınlık ve dokunmak çocuğun gelişiminde çok önemlidir… Çocuk zaman içinde hazıra, kolaya alışır. Kısacası çocuk tembel olur. Çocuk kalkıp su bile almak istemez, her şeyi başkasından bekler, hazır çözümler arar ve ister. Çünkü anne sevgi fazlalığından, koruyuculuk fazlalığından, çocuğun bir dediğini iki etmemiş olur. “Aman çocuğum üzülmesin, aman onu zora sokmayalım, aman sıkıntıya sokmayalım” diyen anne, çocuğuna karşı fazla koruyucu ve müdahaleci davranır.

Bunun üzerine çocuk “nasılsa annem benim adıma düşünüyor, benim düşünmem gerekeni o düşünüyor, benim yapmam gerekeni o yapıyor” diyerek hayatın sorunlarını çözme becerilerini geliştiremez. Böylece çocuk ergenlik dönemine kadar her şeyi anneden bekler. Ergenlikten sonra da başkalarından bekleyecektir. Mücadeleciliği, girişimciliği, öz güveni azalacaktır.

Anne sevgisi fazla geldiği için çocuk anneden bağımsız olmak ve farklı şeyler yapmak ister; ama bir yandan da anneyi kaygılı gördüğü için kendini mutsuz hisseder, iç dünyasında çelişki yaşar. Bu da kaygılı olmasına neden olur. Örneğin, böyle annelerin çocuklarında okula giderken okul korkusu gelişir. Evde sanki patlayacak bir bomba var gibi algılar, “annem yanlız mutlu değil, ben annemin yanında olmalıyım” gibi bir duyguya kapılırlar.

Annenin çocuğunun başını okşaya okşaya onu rahatlatıp okula götürmesi gerekmektedir. Kendinden uzaklaştırması gerekir, yani çocuğun zor şartları öğrenmesi gerekiyor. Amaç çocuğu yetiştirmek değil, onu hayata hazırlamaktır.

Hiper anneliğin nedenleri nelerdir?

Hiper annelik annede ki kaygı düzeyinin yüksek olması ile ortaya çıkıyor. Örneğin, mükemmeliyetçi anne­ler vardır. Bir şeyin %100’ünü değil de %99’nu yaparsa, kendini suçlu hisseder. Böyle anneler kaygılıdırlar, kendilerini gevşetemezler ve rahatlatamazlar. Bu anneler, annelik yaptıkları halde kendilerini yetersiz hisset­tikleri için de çocuğa çok müdahale etmek, karışmak isterler. Eşi ile sorunu olan kadınlarda da hiper annelik sık görülmektedir.

Anne kendini nasıl düzeltebilir?

İyi niyet yüzünden çocu­ğa verilen zararlar da vardır.

Annenin sevgi fazlalığının çocuğa zarar verdiğini anne­nin bilmesi gerekiyor. Çocuk psi­kiyatrisinde çocuktan ziyade anne ve babanın tutumları değer­lendirilir; annelik veya babalık prati­ği ile ilgili eksiklikler belirlenir. Annelik duygusu zaten biyolojiktir. Ama annelik davranışı sosyal öğrenme ile ilgilidir. Anneliği öğrenmek gerekir, çünkü anne­lik kendiliğinden öğrenilmiyor.

Hiper babalık sendromu” var mıdır?

Genellikle burada anne ve baba mükemmeliyetçi ise ya da anne ile ilgili eksiklik var ise baba çocuğun üzerine düşmeye baş­lar. Baba genel olarak güveni, otoriteyi temsil etmektedir. Çocuğu­na aşın sinirlenen, onu aşırı kontrol eden, çocuğun yediğine içtiğine giydiğine karışan, dışarı­da özgürlüğünü kısıtlayan baba modelleri vardır. Hiper annelikte sevgi fazlalığı varken, hiper babalık­ta disiplin fazlalığı vardır. Babanın bu disiplin fazlalığı nedeni ile çocuğun özgüveni zayıflayacaktır. Yani “ben başaramam, ben beceremem” diye sürekli düşünür. Yani çocukta eksiklik, yetersizlik duygusu oluşacaktır. 

Kaynak: ZAFER DERGİSİ