Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Çocuk Kitapları Hangi Özelliklere Sahip Olmalıdır?

Çocuk kitaplarının sahip olması gereken özellikler nelerdir? Yaşlara göre kitap seçimi nasıl olması gerekir? Çocuğunuza hangi dönemde ne tür kitaplar almalısınız?

Size kapsamlı bir yazı hazırladık, şimdi çocuğun için en iyi çocuk kitaplarını nasıl seçeceğini öğrenme vakti!

Çocuğun yaşına göre kitap seçimi ve kitap seçerken dikkat edilmesi gereken noktalar!

Yaşa göre kitap seçimi yapılması çok mühim bir konudur. Öncelikle size çocuk kitaplarının özelliklerinin nasıl olması gerektiğinden bahsedelim. Ardından yaş gruplarına göre kitap seçiminin ayrıntıları hakkında bilgi alabileceksiniz.

  • Bebeklik döneminde çocuğunuza resimli kitaplar almalısınız, onu büyüdükçe masal kitaplarıyla tanıştırabilirsin.
  • 3 yaşındaki çocuklar hangi hayvanların insanları ısırdığını hangilerinin ısırmadığını henüz bilmeyebilirler. Dolayısıyla çocuğuna büyülü kuşların ve tek boynuzlu atların olduğu bir hayal dünyasına ilişkin masallar okuman kafasının karışmasına neden olacaktır. Ona okuduğun çocuk kitapları henüz basit ve gerçekçi hikayelerden oluşmalıdır.
  • Çocuğuna 5 yaşından önce peri masalları okumaman daha doğru olacaktır. Çünkü kendisi bu zamana kadar gerçekliği anlamakla meşgul olacaktır.
  • Seçtiğin kitaplar çocuğunun deneyimlerine ve ilgilerine uygun olmalıdır. Mesela, birlikte gemi ya da uçak seyahatine çıkmadan önce veya sonra gemiler ve uçaklarla ilgili kitaplar okuyabilirsiniz.
  • Çocuklar sanat, bilim, müzik, tarih, mizah ve şiir kitaplarından da genellikle hoşlanırlar. Etkinlik ve oyun kitapları da eğlenceli olabilir. Onu farklı alanlarda beslemeye çalışmalısın, çocuk kitapları alırken çeşitliliğe yer vermelisiniz. Kitaplar yalnızca bilgi edinmek için değildir; keyifli zaman geçirmek için de okunur.
  • Anlatılanlarla kitapta yer alan resimler ne kadar iyi örtüşürse o kadar iyi olacaktır. Bu durum, çocuğun kitabını daha çok sevmesini sağlayacaktır.

Çocuk kitapları bebek ve çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimleri göz önünde bulundurularak tasarlanırlar. Bu sebeple kitap satın almadan önce, içerik ve resimlerin büyüsüne kapılmayıp bebeğinin gelişim aşamasını göz önünde bulundurarak seçim yapman en doğrusu olacaktır. Hadi, dönemlere göre ayrıntılara bakalım!

Bebekler için kitap seçimi nasıl olmalıdır?

0-6 ay dönemi

Bebekler 2 ile 3 ay civarında kendilerine uzatılan nesnelere yönelmeye başlarlar. Bu sebeple bu dönemde aldığın kitaplar farklı sesler çıkarmalı.

Duyu gelişimini desteklemeye yönelik olmalıdır.

Hangi eğlenceli, duygusal oyunlarla çocuğunun beyin gelişimini desteklemelisin

Kitaplar kolay yıpranmayacak, kaliteli malzemelerden yapılmalıdır.

Tam olarak kitap sayılmasa da bebek zeka kartları da bu dönemde minik kuşunun dil gelişimine ile motor becerilerine katkıda bulunabilecek alternatiflerden.

6-12 ay dönemi

  • Bebekler için eğitici kitaplara, bu aylarla beraber geçebilirsin.
  • Ortalama 6. ve 7. aylarda dişlerin çıkmasıyla birlikte bebekler her şeyi ağızlarına götürürler. Bez kitaplar bunun için uygun ve hijyenik olabiliyor. İstediğin zaman da yıkayabilirsin.
  • Bir diğer tercihin bebeklere özel üretilen diş kaşıma kitaplarından yana olmalıdır. Kare şeklinde olan bu kitapların üzerinde 2 tane kulak yer alır, bu da çocukların dişlerini kaşımalarına yardımcı olur.
  • Aldığın kitaplar olabildiğince renkli olmalı ve bol bol resim içermelidir.

12-24 ay dönemi

  • Bu dönemdeki bebekler için kalın karton veya mukavvadan kitaplar öneriyoruz. Bu tarz çocuk kitaplarının her bir sayfasında bir nesnenin resmi bulunur. Mesela, bir sayfada sadece karpuz resmi yer alır ve altında da karpuz yazar. İşte bu kitaplara ABC kitapları diyoruz.
  • Bu yaş grubu için en iyi tercihlerden biri, dokunma kitaplarıdır. Kitapların içinde farklı dokunsal ögeler yer alıyor. Filin hortumunda pamuk, tavşanın kulağında pamuk gibi. Bu tip çocuk kitapları hem çocuğun gelişimini destekliyor hem de kitap sevgisinin temellerini atar.
  • 12-24 aylık çocuklara özel olan banyo kitapları da bir diğer seçenektir. Banyo kitapları plastik türevi bir malzemeden yapıldığı için çabucak kurur. İçeriği ve yapısı itibarıyla ABC kitaplarına benzer, basıldığında “viyk viyk” sesleri çıkaranları da mevcut. Çocuğunuz için oldukça ilgi çekici olabilir.

24-36 ay dönemi

  • Bu dönemde basit kurguların olduğu kitapları seçebilirsiniz.
  • Karton kalın kapaklı, içinde sürpriz ögelerin bulunduğu çocuk kitapları oldukça ilgi çekecektir.
  • Resimleri fazla karışık olmayan, açık ve net kitaplar tercih etmelisiniz.
  • Çok az yazılı ve büyük puntolu kitaplar seçmelisiniz.
  • Ev yaşantısı, park gezisi gibi gündelik hayattan kesitler taşıyan kitaplar ilgi çekici olabiliyor.

36-60 ay dönemi

  • Gelelim, 3 yaş kitapları nasıl olmalıdır? konusuna. Bu dönemde çocuk kitaplarının sahip olması gereken özelliklerin başında, sayfaların %75-80’inde resim olması gelir. Yazı kitaplarda çok daha az yer kaplamalı.
  • Yazı puntosu büyük ve okunaklı olmalıdır.
  • Çocuklar için kitaplar hayal gücünü harekete geçiren nitelikte olmalıdır.
  • Bu dönemde çocuklar henüz okuma yazma bilmedikleri için kitapları resimlerden okurlar. Hatta yetişkinlerin bile görmediği ayrıntılara dikkat edebilirler. Dolayısıyla aldığın çocuk kitapları iyi resmedilmiş olmalı ve ayrıntılara yer vermelidir.
  • Günlük hayatın içinden örnekler içermeli, tanıdık durumlardan bahsetmesi gerekir.
  • Heyecan verici yeni bilgiler içermelidir.
  • İlgi uyandırıcı güçlü karakterlerden bahsetmeli. Yalnızca iyi ve doğru karakterlere değil; kötü ve hata yapanlara da yer vermelidir.
  • Okul öncesi hikaye kitapları; dil ve anlatım bakımından yalın, içerik bakımından ilgi çekici, düşündürücü ve aynı zamanda eğlendirici, illüstrasyon açısından metinle uyumlu ve kolay yorumlanabilir olmalıdır.

Son olarak size bu döneme özel olarak minik bir uyarı yapalım. Okuma yazma bilmese de yine bu dönemde çocuğunun harflere ve yazılara olan ilgisi artacaktır. Sürekli “Burada ne yazıyor?” diye sorabilir. Bu, onun yazıyı keşfetme süreci olduğu için sorularına her defasında sakinliğinizi koruyarak cevap vermelisiniz…

Kaynakça ve İleri Okuma

Çocuğunuza Kulak Verin-Aletha J. Solter

Korkma! İyi Bir Annesin-Doç. Dr. Saniye Bencik Kangal