Anne Çocuk Bilgisi

Sağlık, Magazin ve Haber Portalı

Çin tuzu nedir? Hangi gıdalarda bulunur?

Canlı organizmalarda yer alan ve insan yapısını oluşturan 20 aminoasitten biri olan glutamik asit, Çin tuzunun asıl yapısını oluşturan kimyasal bir maddedir. Özellikle balık, süt ve et gibi yüksek protein içeren besinler ve bazı sebzeler yüksek oranda doğal bir şekilde glutamat içerir. Mesela, 1 gram anne sütü, proteine bağlı şekilde 229 miligram ve serbest bir şekilde 22 miligram glutamat yer alır.

Peki, Çin tuzu yani MSG nedir? Çin tuzu yani mono sodyum glutamat glutamik asidin sodyum tuzu formudur. MSG’nin organizma tarafından metabolize edilmesi glutamatınki ile aynıdır. Geçmişi çok eskilere dayanmayan Çin tuzu, Tokyo Üniversitesi profesörlerinden biri olan Ikeda’nın peynir, domates, kuşkonmaz ve ette bulunan bir tadın acı, tatlı ve ekşiden farklı olmasını keşfetmesi ile başlamıştır.

Ikeda, 5. tat olarak adlandırdığı maddeyi, Japon mutfağının geleneksel lezzeti kombu yosununda izole etti. İzole ettiği madde, yani glutamik asidin suda çözünmesini kolaylaştırmak için sodyum tuzunu yani MSG’yi oluşturmuş oldu.

Çin tuzu neredeyse tüm dünyada lezzet arttırıcı bir gıda katkısı olarak kullanılmaktadır. Peki, Çin tuzu nasıl üretilir? Bugünün dünyasında glutamat, şeker pancarı veya şeker kamışı ve nişasta gibi doğal besin kaynaklarının fermantasyonu ile elde edilir.

Çin Tuzunun Zararları Nelerdir?

  • Sinir hücrelerinde hasara sebep olabileceğinden dolayı parkinson, alzheimer, epilepsi gibi sinir sistemi hastalıklarında tedavi sürecini yavaşlattığı düşünülüyor. Bu yüzden bu hastalığa sahip olanların tüketmesi sakıncalıdır.
  • Katkı maddeleri her zaman şüphe uyandıran maddelerdir. Bu yüzden Çin tuzu zararlı mı sorusu akıllara gelen ilk sorulardan biridir. Büyüme ve gelişme çağındaki çocuklar sürekli ve yüksek miktarda Çin tuzu içeren besinler tükettiğinde, büyüme hormonları baskılanarak gelişimlerinde gerileme gözlenebilmektedir.
  • Gözdeki retina tabakasına hasar verici etkisi de Çin tuzu tehlikesi olarak gösterilebilir.
  • Çin tuzunun pankreastan insülin hormonu salgılanmasını arttırdığı bilinmektedir. Şeker hastalarının ve pankreas problemi yaşayanların tüketmemeleri önerilmektedir.
  • Astım hastalarının Çin tuzu tükettiklerinde astım krizlerinin tetiklendiği gözlenmektedir. Astım hastalarının MSG içeren besinlerden uzak tutması önerilir.
  • Hamile ya da emziren kadınlar Çin tuzu kullandıklarında, bebeğe geçtiğinden dolayı zararlı olabilir. Anne ve anne adaylarının Çin tuzu tüketmeleri sakıncalıdır.
  • Böbrek yükünü arttırdığından dolayı böbrek hastalıklarına neden olabilir. Ayrıca toksin içeriğinden dolayı karaciğer rahatsızlıklarına sahip olanların tüketmemeleri önerilir.

Zararları göz ünün alındığında akla ilk gelen soru ise ‘Çin tuzu yasak olmalı mı?’ sorusudur. Dünyada kullanılan tüm gıda katkı maddelerinin kullanılabilmesi için Dünya Sağlık Örgütü ve Gıda ve Tarım Organizasyonundan onay alması gerekmektedir.

Buna bağlı olarak, Çin tuzu bu kuruluşların hepsinden gerekli izinler alınarak kullanılan bir gıda maddesidir.

Çin tuzu hangi yiyeceklerde bulunmaktadır?

Balık, et, domates, mısır, tavuk, mantar, peynir, bezelye, havuç, ıspanak, patates ve yumurta gibi gıdalarda doğal olarak glutamat bulunur.

Çin tuzu nerelerde kullanılır?

Dünyada hazır gıda ürünlerinin hemen hemen tamamına yakınında Çin tuzu kullanılmaktadır.

  • Hazır köfte harçları
  • Et suyu tabletler
  • Hazır çorba
  • Salata sosları
  • Dondurma
  • Meyveli yoğurt
  • Katı yağlar
  • Cips çeşitleri
  • Hamburger ve tost ekmekleri
  • Hazır köfteler
  • Paketlenmiş soslar
  • Fast food gıdaların hepsi
  • Abur cubur olarak nitelendirilen tüm hazır gıdalarda Çin tuzu bulunur.

Son dönemlerde Çin tuzu çiğ köfte yapımında da kullanılmaya başlandı.

Gıda maddelerindeki Çin tuzu nasıl anlaşılır? 

Tüketilen gıda maddesinde MSG olup olmadığını anlamak için etiketine bakmak yeterli olacaktır.

Eğer içindekiler kısmında MSG ve Çin tuzu kodu E 621 ibaresi varsa yiyecekte Çin tuzu varlığından söz edilebilir.

Çin tuzu bağımlılık yapar mı?

Bir çok hazır gıda maddelerinde bulunan Çin tuzu, beyne ‘lezzetli’ komutu veren kimyasal bir maddedir. Çin tuzu faydaları olan bir besin değildir. Lezzet içermeyen hiçbir özelliği bulunmayan gıdaların lezzetli olarak algılanmasını sağladığından dolayı bağımlılık yaratabiliyor.

Özellikle hamburger ve cips gibi çocuklar tarafından severek tüketilen fast food besinlerinde yüksek oranda bulunan MSG, bu gıda maddelerinin tatlarını çekici bir hale getirerek sürekli tüketilmesini sağlamaktadır.

Bilindiği üzere bu tarz Çin tuzu olan yiyecekler gıdalar yüksek oranda yağ ve karbonhidrat içermektedir. Bu da günümüzün en büyük sorunlarından biri olan obeziteye davetiye çıkarıyor. Ayrıca iştah açıcı etkisi sebebiyle yeme isteğini artırır ve kilo aldırır. 

Ayrıca sofra tuzunun içerdiği sodyumun üçte biri kadar sodyum içeren MSG, tuz kısıtlaması olan hastalar için alternatif bir çözüm olabilir.

Çin tuzu tüken kişiler alzheimer olma riski taşıyor! 

Çin tuzu nasıl kullanılır?

Tek başına Çin tozu kullanıldığında herhangi bir lezzete sahip değildir. Güzel bir aroma ve koku ile birleştiğinde ve doğru miktarlarda kullanıldığında yemeklerin tadını dengeler. Gereğinden fazla miktarda MSG kullanıldığında yemeklerin lezzetinde bozulma yaşanmaktadır.

Çin tuzu ile ilgili en sık sorulan sorulardan biri de Çin tuzu nerelerde kullanılır? sorusudur. Bir diğer soru ise, Çin tuzu ne işe yarar? sorusudur. Çin tuzu, yemeklerin içine katılarak malzemelerin kendine has aromasını arttırıcı özellik gösterir.

Salata soslarının içine eklenerek lezzetini arttırılabilir. Çorbaların kıvamını arttırır ve çorbalara ekstra lezzet sağlar. Sebze yemeklerinde, pilavlarda, makarna soslarında, kuru baklagil yemeklerinde neredeyse tüm yemek çeşitlerinde rahatlıkla kullanılabilir.

Tablet, sıvı veya toz formunda satışa sunulan Çin tuzu yemeklere doğrudan eklenebilir. Toz ve tablet formunda bulunan Çin tuzu sulandırılarak eritilip yemeklere eklenebilmektedir.

Kaynak:nefisyemektarifleri